معمولا زوج‌هایی كه توانایی بچه‌دار شدن ندارند این عدم قابلیت به یكی از آنها منتسب می‌شود. به نظر شما برخورد هریك از آنها با شریك دارای مشكل چگونه است؟

روش متداول‌تر این است كه اگر مشكل از ناحیه زن باشد مرد بعد از مدتی یا طلاق می‌دهد یا تجدید فراش می‌كند، ولی اگر مشكل از ناحیه مرد باشد تعداد اندكی از زنان به این بهانه خواستار جدایی می‌شوند و بیشترشان با متانت تمام به زندگی مشتركشان ادامه می‌دهند. شما این دو رفتار متفاوت را چگونه ارزیابی می‌كنید؟

پذیرش كودكان بی‌سرپرست و یتیمان به فرزندی، خواه به منظور كمك به آنان و خواه در جهت رفع نیازهای معنوی پدران و مادران كه به هر دلیل فاقد فرزند هستند، از دیرباز در جوامع بشری معمول و مرسوم بوده است. از این‌رو، پذیرفتن فرزندی كه فرزند واقعی و طبیعی زوجی محسوب نمی‌گردد، تحت عنوان فرزندخواندگی در جوامع گوناگون از سابقه‌ای طولانی برخوردار است و در زمان‌ها و نظام‌های مختلف حقوقی شرایط و آثار متفاوتی دارد. با توجه به دیدگاه‌های مختلف و شیوه‌های متفاوت درباره موضوع، پذیرفتن فرزندخوانده در یك خانواده به ایجاد روابط حقوقی منجر می‌شود، بویژه در صورتی‌كه فرزندخوانده و فرزندپذیر تبعه یك یا دو كشور بیگانه باشند یا دارای مذهب متفاوتی باشند مشكلات عدیده‌ای حاصل می‌گردد كه بر این مبنا، فرزندخواندگی از دیدگاه تعارض قوانین حاكم از نظر مقررات داخلی و حقوق بین‌الملل خصوصی ایران نسبت به موضوع،‌ مورد بررسی قرار می‌گیرد.

همچنین خانواده، واحد بنیادین جامعه و كانون اصلی رشد و تعالی است و به تجربه ثابت شده كه كودك در محیط و فضای خانوادگی سالم بهتر رشد كرده و تكامل و تعامل می‌یابد. بدیهی است فرزندانی كه در محیط خالی از عشق و دلبستگی خانوادگی تربیت و بزرگ شوند در معرض بحران‌های عاطفی و روحی بسیاری قرار خواهند گرفت. بنابراین وجود یك قانون منسجم و كارآمد درخصوص فرزندخواهی ضروری به نظر می‌رسد، چرا كه سیرتحولات اقتصادی و اجتماعی، رشد صنعت توریسم و تجارت بین‌الملل موجب گسترش مراودات بین‌المللی شده است و از طرف دیگر، میلیون‌ ها افغانی، عراقی و اتباع سایر كشورها در ایران به عنوان مهاجر و پناهنده حضور دارند، همچنین قانون حاضر در مورد فرزند‌خواندگی، از آن قانون‌هایی است كه همیشه بحث‌ها و مشكلات زیادی را پیرامون خود داشته است. این كه سال به سال به جای این كه شرایط فرزند‌خواندگی تسهیل شود، سخت‌تر نیز می‌شود از آن مسائلی است كه توجه بسیاری از كارشناسان و حقوقدانان را به خود جلب كرده و نظر بسیاری از آنان این است كه باید چنین شروط سختی از این قانون برداشته شود یا به عبارتی این قانون نیازمند اصلاح فوری است.

1 ـ پنج سال تمام از تاریخ ازدواج‌ آنها گذشته و آنها در این مدت صاحب فرزندی نشده باشند.

2 ـ سن یكی از آنها حداقل 30 سال تمام باشد.

3 ـ زوجین سابقه محكومیت كیفری موثر نداشته باشند.

4 ـ هیچ یك از زوجین محجور نباشند.

5 ـ زوجین صلاحیت اخلاقی داشته باشند.

6 ـ زوجین یا یكی از آنها امكان مالی برای نگهداری كودك بی‌سرپرست را داشته باشد.

7 ـ هیچ‌یك از آنان مبتلا به بیماری واگیر صعب‌العلاج نباشد.

8 ـ معتاد به الكل، مواد مخدر یا سایر اعتیادات مضر نباشند.

1 ـ سن طفل كمتر از 12 سال باشد.

2 ـ هیچ‌یك از والدین یا جد پدری كودك شناخته نشده یا در قید حیات نباشد یا از كودكانی باشند كه به سازمان بهزیستی سپرده شده و 3 سال تمام پدر و مادر یا جد پدری او مراجعه نكرده باشند.

دادگاه صالح برای رسیدگی، دادگاه عمومی محل اقامت متقاضی است و دادگاه در هر مرحله به تقاضای فرزندخواندگی رسیدگی و مبادرت به صدور رای می‌كند.

چنانچه دادگاه زوجین را از جهات اخلاقی و مادی واجد شرایط تشخیص دهد و زوجین نیز هزینه تربیت، نگهداری و تحصیل طفل را تا سن بلوغ وی فراهم‌ كنند، ‌دادگاه مبادرت به صدور حكم سرپرستی دائمی كرده و مراتب به اداره ثبت احوال ابلاغ می‌شود تا شناسنامه‌ای با مشخصات زوجین و طفل تحت سرپرستی صادر شده، به آنان تحویل داده شود.

توضیح آن كه خروج از كشور طفلی كه به سرپرستی آزمایشی واگذار شده است منوط به موافقت دادستانی محل خواهد بود.

1 ـ تقاضای دادستان از دادگاه در صورت سوءرفتار و عدم صلاحیت زوجین

2 ـ تقاضای سرپرست به علت سوءرفتار كودك یا از‌دست‌دادن استطاعت مالی

3 ـ توافق كودك با سرپرست پس از رسیدن به سن قانونی یا موافقت سرپرست با والدین واقعی كودك

1 ـ باردار شدن زوجه با تولد كودك در خانواده سرپرست موجب فسخ حكم سرپرستی نخواهد بود.

2 ـ چنانچه زوجین به دلایل پزشكی نتوانند صاحب فرزند شوند، از بند 1 و 2 شرایط زوجین برای فرزندخواندگی معاف خواهند بود.

گروهی از محققان معتقدند چون پرورش و تربیت اولیه انسان در سنین پایین در رشد و تكامل بعدی كودك نقش مهمی دارد، ارجح و اصلح است قبل از 6 ماهگی و پیش از این كه كودك وابستگی پیدا كند به فرزندخواندگی پذیرفته شود تا ثمرات آن در سنین بالا بوضوح مشاهده شود.

در ارتباط با مساله سرپرستی از كودكان بی‌سرپرست، یكی از مشكلاتی كه امروزه بتدریج در حال فزونی است، معضل تحویل كودك از سوی والدین قانونی و طبیعی به متقاضیان نگهداری از فرزند است كه گاهی با مقاصد خیرخواهانه در جهت رفع مشكل عاطفی خانواد‌ه‌های فاقد فرزند و توسط اقوام و بستگان آنها صورت می‌گیرد و گاه 
به صورت غیرقانونی و خلاف اصول انسانی و حقوق بشردوستانه از طریق فروش نوزاد و دریافت وجه انجام می‌پذیرد.

این اقدامات منجر به بی‌هویت شدن این فرزندان و تغییر هویت واقعی آنها می‌گردد. بروز مشكلات اجتماعی از قبیل فقدان سند سجلی، مشكلات اداری و تحصیلی و مراجعه متقاضیان به دادگستری برای اخذ حكم سرپرستی این گونه اطفال كه امری خلاف قانون است و قرار دادن دادگستری و بهزیستی در مقابل كار انجام شده و مشكلات ناشی از استرداد این گونه كودكان برای تحویل آنها به والدین قانونی، از مشكلاتی دیگر است.

امروز وقتی جایی می‌خوانیم یا می‌شنویم كه دختران در برهه‌ای از زمان زنده به گور می‌شدند و یا كودكان به عنوان برده به فروش می‌رسیدند بشدت متاثر می‌شویم و تنفر و انزجار خود را از این اقدامات غیرانسانی بروز می‌دهیم، غافل از آن كه در جامعه متمدن امروز كه پیشرفت علم و فناوری با آن دوران به هیچ وجه قابل قیاس نیست، همچنان برده‌فروشی و برده‌داری به شكل نوین و خرید و فروش كودكان، تجارتی پرسود در سطح بین‌المللی به حساب می‌آید و شاید بهره‌ای كه از علم و فناوری گرفته‌اند، آن است كه خرید و فروش اعضای بدن كودكان نیز به موارد پیشین افزوده شده است و صد افسوس كه گاه شنیده می‌شود فروش كودكان و نوزادان از سوی خانواده و والدین آنها در ازای دریافت مبالغی در برخی از نقاط كشور در حال وقوع است.